Vatandaşlık puanı

Vatandaşlık Puanı Uygulaması

Dünya her an değişiyor. Eğitimden ekonomiye, modadan günlük yaşantımıza her şey ivedi bir değişimin pençesinde. Tabi bu değişimden kitle yönetim politikaları da nasibini alıyor. Bu konuda önümüzdeki dönemde en çok tartışılacağını düşündüğümüz örnek uygulama Çin tarafından hayata geçirildi. Kısaca “Vatandaşlık Puanı Uygulaması” ya da “Sosyal Puanlama Sistemi” olarak isimlendirebileceğimiz sistemin detaylarını inceleyelim hazırsanız.

Sistem Nasıl İşliyor?

Vatandaşları davranışları üzerinden puanlayıp, puanlama sonucuna göre belli başlı kamusal haklardan mahrum etmeye dayanıyor.  İlk kez 2014 yılında denenmeye başlayan sistemin 2020 yılında bütün ülkede uygulanması hedefleniyor. Sistemin işleyişini açmak gerekirse aslında bizim de finans dünyasından aşina olduğumuz kredi puanına benziyor. Sosyal hayatta yaptığınız uygunsuz davranışlar örneğin trafik kurallarına uymama, yasak alanlarda sigara içmek gibi davranışlar puanınızın düşmesine neden oluyor. Bunun neticesinde de uçağa, trene binmek gibi bazı kamusal hizmetlerden men ediliyorsunuz ya da puanınız düzelene kadar hakkınız sınırlandırılıyor.

Tabi uygulamanın boyutu bununla sınırlı değil. Tartışmanın alevlendiği nokta kötü puana sahip vatandaşların kara listeye alındığı ve bu listenin şirket sahipleriyle paylaşıldığı söyleniyor. Durum böyle olunca iş bulmanızda haliyle sıkıntıya giriyor. Çin Hükümeti’nin bu programı batı dünyasında da yankı buldu. Kimileri Çin’i distopya öncüsü olmakla suçlarken kimileri de programı Donal Trump’ın deyimiyle “Kulağa hoş geliyor ama işe yaramaz.” olarak değerlendirdi.

 İyi Vatandaşlar Ödüllendiriliyor

Çin  ise programını iyi vatandaşların ödüllendirildiği, sonuç odaklı ve adilene bir çalışma olduğu yönünde savunuyor. Belirtmeden geçmeyelim puanı yüksek iyi vatandaşlar düşük faizle kredi çekmek, indirimli elektrik faturası ödemek gibi avantajlara sahip oluyorlar. Adeta Black Mirror bölümü gibi olan programın yakın gelecekte dünyada kamu yönetimi, kitlelerin idaresi gibi konularda çok su götürecek tartışmalara neden olacağı aşikar.  Tarih sahnesinde distopik bir motif mi yoksa olumluyu yakalamak adına atılmış iyi niyetli bir adım mı olacağı henüz kestirilemeyen program, yaşlı dünyamızda çok şeyi değiştireceğe benziyor.

Photo by Ewan Yap on Unsplash

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.