Saraydan sürgüne bir yaşam öyküsü: Prenses Süreyya

Türk halkı onu Prenses Süreyya diye tanıyordu. Gerçek ismi Sorayâ Asfandiyâri-Bakhtiyâri’ydi. Türkçe okunuşu ise Süreyya İsfendiyar Bahtiyari. Prenses Süreyya 22 Haziran 1932 yılında İran’ın büyük şehirlerinden biri olan İsfihan’da, İngiliz Misyoner Hastanesi’nde doğdu. İran’ın Almanya büyükelçilerinden Halil İsfendiyar Bahtiyari’nin ve onun Rusya dogumlu Alman eşi Eva Karl’in en büyük çocuğu ve tek kızıydı.

Çocukluk Yılları

Güzel ve yeşil gözlere sahip Süreyya lüks içinde bir çocukluk geçirdi. Berlin ve İsfihan’da büyüdü. Londra ve İsfihan’da eğitim aldı. Ailesinin bir çok üyesinin devlet yönetimine yakın olmasına rağmen devlet işleri ile pek ilgilenmedi. Avrupa’yı ve Avrupa’da yaşamayı çok sevmişti. 

Şah ile geçen yıllar

Süreyya 19 yaşındayken Tahran’ın 12 Nisan 1951’de Tahran’ın Gülistan sarayında Şah Rıza Pehlevi’nin ikinci eşi olarak evlendi. 2000 misafirin ağırladığı düğüne Hollanda’dan 1.5 ton lale, sümbül ve karanfil getirildi. Dünyanın her yerinden hediyeler geldi. Roma’dan bir atlı sirk ekibi getirildi. Şatafatlı bir düğünle evlenen Prenses Süreyya dünya çapında o kadar ünlendi ki; burada giydiği Dior marka gelinlik o vefat ettikten sonra Paris’ta yapılan bir müzayedede 1.2 milyon dolara alıcı buldu. Amerika’da gördükleri uzun süreleri araştırmalara ve tedavilere rağmen çocuklarının olmasından dolayı Şah Rıza Pehlevi’nin karşı çıkmasına rağmen Şah’ın ailesinin kararı ile saraydan uzaklaştırıldı. Aslında Şah Rıza Pehlevi boşanmak istemiyor, saltanat varisi olarak bir çocuk sahibi olmak için başka bir evlilik yapmak istiyordu. Süreyya Şah’ın ikinci karısı olmasının kabullenemedi. Şah Prenses Süreyya’dan boşanma kararını gözlerinden yaşlar dökülerek İran halkına anons etti. 

Paris Yılları

4 Mart 1958 yılında boşandıktan sonra Paris’e yerleşti ve 26 Ekim 2001 yılında 69 yaşındayken vefat edene kadar burada yaşadı. Şah ona boşanma sonrası 3 milyon dolara Paris’de bir ev satın almıştı. 1979 yılında İran’da Şah dönemi devrilene kadar da 7000 dolar aylık nafaka ödedi. Toplam 4 filmde yer alan Süreyya, 1965  yılında çekilen Kadının Üç Yüzü isimli filmde oynadı. Bir süre İtalyan yönetmen Franco Indovina ile ilişki yaşadı. Yönetmenin 5 Mayıs 1972 yılında Palermo’da bir uçak kazasında yaşamını yitirmesiyle birlikte yüklü bir miras aldı. 1964 ve 1991 ‘de iki anı kitabı yayınladı. Bir çok dilde yayınlana kitaplarından ikincisi Türkçe olarak Sürgündeki Prenses Süreyya ismiyle yayınlandı. Ölümünden sonra 2002 yılında müzayedeye çıkarılan eşyaları toplam 8,3 milyon dolara alıcı buldu.